Πρόληψη: Τα απαραίτητα εμβόλια για βρέφη και παιδιά

Η ανακάλυψη των εμβολίων είναι από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα της ιατρικής επιστήμης. Με αυτά εξαλείφθηκαν ή περιορίστηκαν σε μεγάλο βαθμό πολλά σοβαρά ή θανατηφόρα λοιμώδη νοσήματα, όπως η ευλογιά, η διφθερίτιδα, ο τέτανος, η μηνιγγίτιδα, η πολιομυελίτιδα, η ιλαρά, η παρωτίτιδα κ.ά. Τι πρέπει να ξέρουν, λοιπόν, οι γονείς γι’ αυτό το μεγάλο δώρο της επιστήμης;

Γράφει η
Βασιλική Συριοπούλου
Λοιμωξιολόγος, Ομότιμη Καθηγήτρια Παιδιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών, Επιστημονική Συνεργάτις Παίδων ΜΗΤΕΡΑ

Τι είναι τα εμβόλια και τι κάνουν στον οργανισμό;
Τα εμβόλια είναι αντιγόνα, δηλαδή εξασθενημένα ή νεκρά μικρόβια ή ιοί ή τμήμα (πρωτεΐνη) του μικροβίου ή του ιού, ακίνδυνα για τον ανθρώπινο οργανισμό. Στόχος είναι η μίμηση της φυσικής λοίμωξης, δηλαδή η διέγερση του ανοσολογικού συστήματος του οργανισμού με σκοπό να παράγει αντισώματα, τα οποία κατευθύνονται εναντίον συγκεκριμένου μικροοργανισμού από τον οποίον έχει παρασκευαστεί το εμβόλιο. Έτσι, το παιδί που έχει αντισώματα για οποιοδήποτε συγκεκριμένο νόσημα, δεν θα αρρωστήσει εάν στο μέλλον έρθει σε επαφή με άτομο που πάσχει από αυτό το νόσημα. Με τον τρόπο αυτό προλαμβάνονται και εκριζώνονται τα λοιμώδη νοσήματα από μία περιοχή ή χώρα, όταν ο εμβολιασμός επεκταθεί σε ποσοστό πάνω από 95% των παιδιών και του επίνοσου πληθυσμού των ενηλίκων.

Πότε πρέπει να εμβολιαστεί ένα παιδί;
Η ανοσοποίηση ενός ατόμου πρέπει να γίνεται στη μικρότερη δυνατή ηλικία για να προλαμβάνεται η νόσηση. Η κατάλληλη ηλικία για την ανοσοποίηση ενός ατόμου, έναντι συγκεκριμένης νόσου, επιλέγεται με βάση την ηλικία στην οποία απαντάται συχνότερα η νόσος και από την ικανότητα του οργανισμού να αναπτύξει αντισώματα. Tα εμβόλια που συνιστώνται, ανάλογα με την ηλικία για τον συστηματικό εμβολιασμό των παιδιών μέχρι την ηλικία 18 ετών, φαίνονται στο σχετικό πίνακα.

Τα μεσοδιαστήματα μεταξύ των εμβολίων επίσης φαίνονται στον πίνακα. Εάν τα μεσοδιαστήματα μεταξύ των εμβολιασμών είναι μεγαλύτερα από τα αναγραφόμενα στον πίνακα, τονίζεται ότι δεν πρέπει να επαναλαμβάνονται δόσεις, αλλά να συνεχίζεται ο εμβολιασμός για τη συμπλήρωση του αριθμού των δόσεων. Στις περιπτώσεις που παραλείπονται δόσεις εμβολίων και δε γίνονται στην ενδεικνυόμενη ηλικία, θα πρέπει να χορηγούνται στην επόμενη επίσκεψη στο παιδίατρο ή οποτεδήποτε είναι εφικτό.

Μπορούν να γίνονται ταυτόχρονα διαφορετικά εμβόλια;
Μπορεί να χορηγηθούν ταυτόχρονα όσα αντιγόνα θέλουμε, σε διαφορετικό σημείο εμβολιασμού αν φέρονται σε διαφορετική συσκευασία, αρκεί να τηρούνται τα απαραίτητα μεσοδιαστήματα μεταξύ των δόσεων και να συμπληρώνονται οι απαραίτητες δόσεις στην κατάλληλη ηλικία. Η ταυτόχρονη χορήγηση εμβολίων συνιστάται γιατί δεν επηρεάζει την αντισωματική απάντηση και δεν αυξάνει τις ανεπιθύμητες ενέργειες. Τα πολυδύναμα εμβόλια 5-δύναμα και 6-δύναμα διευκολύνουν την ταυτόχρονη ανοσοποίηση με πολλά αντιγόνα και λιγότερες ενέσεις, με αποτέλεσμα την καλύτερη εμβολιαστική κάλυψη γι’ αυτό και ενδείκνυνται.

Το χρονοδιάγραμμα εμβολιασμών πρέπει να αναπροσαρμόζεται κάθε χρόνο σύμφωνα με τις νέες γνώσεις στον τομέα της ανοσοποίησης, τα νέα εμβόλια ή τους νέους συνδυασμούς εμβολίων που διατίθενται στο εμπόριο και τα επιδημιολογικά δεδομένα κάθε χώρας. Για το έτος 2014-2015 το χρονοδιάγραμμα που προτείνεται για την Ελλάδα φαίνεται στον πίνακα. Σχετικά πρόσφατα διατέθηκε στο εμπόριο και το εμβόλιο κατά της μηνιγγίτιδας από μηνιγγιτιδόκοκκο οροομάδαs B (Bexsero), το οποίο δεν έχει ακόμη συμπεριληφθεί στο χρονοδιάγραμμα εμβολιασμών και δεν αποζημιώνεται. Είναι αποτελεσματικό, ασφαλές και μπορεί να χορηγείται από την ηλικία των 2 μηνών.

Μπορεί το εμβόλιο να προκαλέσει επιπλοκές ή νόσο στο παιδί;
Μερικοί γονείς είναι παραπληροφορημένοι και διστάζουν να εμβολιάσουν το παιδί τους, για τον πιθανό κίνδυνο επιπλοκών. Ήπιες επιπλοκές μπορεί να εμφανιστούν τα δύο πρώτα 24ωρα μετά τον εμβολιασμό, όπως πυρετός και πόνος ή ερυθρότητα στο σημείο της ένεσης. Σοβαρές επιπλοκές, όμως, όπως αλλεργική αντίδραση στα συστατικά του εμβολίου, σπασμοί ως συνέπεια υψηλού πυρετού ή νόσος από το εμβόλιο, είναι πολύ σπάνιες, αναστρέψιμες και πολύ πιο ήπιες αντιδράσεις απ’ ό,τι αν το παιδί δεν εμβολιαστεί και αρρωστήσει.

Ποιες είναι οι αντενδείξεις και πού χρειάζεται προσοχή στη χορήγηση εμβολίων;
Αντένδειξη για τη χορήγηση οποιουδήποτε εμβολίου αποτελεί το ιστορικό σοβαρής αλλεργικής αντίδρασης σε προηγούμενη δόση. Τα εμβόλια από ζώντες εξασθενημένους ιούς ή μικρόβια πρέπει να αποφεύγονται σε άτομα με συγγενή ή επίκτητη διαταραχή του ανοσολογικού συστήματος, γιατί σπάνια μπορεί να προκαλέσουν νόσο. Ο εμβολιασμός πρέπει να αναβάλλεται κατά τη διαδρομή οξέων εμπυρέτων νοσημάτων και σε άτομα που παίρνουν ανοσοκατασταλτικά φάρμακα.

Πόσο καιρό προστατεύει το παιδί ο εμβολιασμός;
Ανάλογα με το εμβόλιο. Είναι μερικά εμβόλια για τα οποία χρειάζεται να γίνεται επαναληπτική δόση σε τακτά χρονικά διαστήματα, όπως της διφθερίτιδας και του τετάνου ανά δεκαετία. Ο παιδίατρός σας θα σας ενημερώνει για τα νέα εμβόλια που κυκλοφορούν και πότε θα κάνετε επαναληπτικές δόσεις.

Συμπέρασμα

Κάθε γονιός πρέπει να γνωρίζει ότι τα εμβόλια αποτελούν το μόνο αποτελεσματικό τρόπο πρόληψης σοβαρών μεταδοτικών ασθενειών. Στις χώρες όπου εφαρμόζεται συστηματικός μαζικός εμβολιασμός έχουν σωθεί εκατομμύρια παιδικές ζωές. Η ανοσοποίηση αποτρέπει τη νόσηση, την αναπηρία και το θάνατο από πολλές ασθένειες όπως η πολιομυελίτιδα, η ηπατίτιδα Β, η ιλαρά, η ερυθρά, ο κοκκύτης, η διφθερίτιδα, ο τέτανος ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας, η πνευμονία, η μηνιγγίτιδα κ.ά.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) προειδοποιεί ότι κάθε παιδί έχει το δικαίωμα και αξίζει μια ζωή απαλλαγμένη από ασθένειες που μπορούν να προληφθούν με εμβολιασμό, οι γονείς πρέπει να έχουν εμπιστοσύνη ότι το πρόγραμμα εμβολιασμού είναι ασφαλές και αποτελεσματικό και η εφαρμογή του Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμού αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα κάθε χώρας.

Δεκέμβριος 2015

Όμιλος ΥΓΕΙΑ: Αγγελία

Ο Όμιλος ΥΓΕΙΑ προκειμένου να καλύψει τις ανάγκες της συνεχούς ανάπτυξης του με στόχο την παροχή ιατρικών και νοσηλευτικών υπηρεσιών ποιοτικού επιπέδου, επιθυμεί να προσλάβει: ΙΑΤΡΟΥΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΥΣ
ΓΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΜΑΣΤΟΥ & ΑΞΟΝΙΚΟΥ-ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΥ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟΥ
Διαβάστε περισσότερα..